Twintig jaar innovatieve bedrijven: wat leren we van de KVK Innovatie Top 100?

De KVK Innovatie Top 100 bestond onlangs twintig jaar. Dat is een geschikt moment om de balans op te maken van 20 jaar 100 deelnemers. Een uitgebreide data-analyse laat zien dat deelnemers opvallend veerkrachtig zijn: zij overleven vaker, groeien sneller en maken meer impact dan het gemiddelde Nederlandse bedrijf.

Voor deze analyse zijn in het Innovatiespotter bedrijvenregister alle Nederlandse bedrijven met machine learning geanalyseerd op innovatie en geclassificeerd op 11 Innovatiethema’s die zijn afgeleid van het missiegedreven innovatiebeleid. Daarnaast zijn alle deelnemers van 2.000 verschillende programma’s en netwerken gelabeld, waaronder de deelnemers van 20 jaargangen KVK Top 100.

Ruim 68% is springlevend

Wat opvalt uit de analyse is dat 1.371 bedrijven nog steeds actief zijn. Afgezet tegen 2.000 deelnames komt dat uit op ongeveer 68%. Het werkelijke aandeel ligt echter hoger. Sommige bedrijven stonden meerdere jaren in de Top 100, waardoor het aantal unieke deelnemers lager is dan 2.000 en het percentage nog actieve bedrijven dus boven de 68% uitkomt. Dat is hoog in vergelijking met gangbare trends.

Het CBS becijfert dat in Nederland na vijf jaar gemiddeld slechts 60% van alle starters nog bestaan. Studies van OESO en van CBS/EZK/RVO naar startups (innovatieve bedrijven met een hoog risicoprofiel) laten vaak een nog iets lager overlevingspercentage zien, rond de 50–60%.

Van de KVK Top 100 deelnemers uit 2006 bestaat nog 45%. Uit 2020 bestaat nog 92% van de deelnemers. Dat over een periode van twintig jaar ruim 68% actief is, is dus een uitstekend resultaat.
   

Impact als motor: 65% valt binnen missiegedreven innovatie

De doelgroep van de KVK Innovatie Top 100 betreft bedrijven die oplossingen ontwikkelen voor maatschappelijke uitdagingen. Dat is terug te zien in de data: meer dan 65% van alle bedrijven valt binnen één van de thema’s van het missiegedreven innovatiebeleid. De overige bedrijven vallen buiten deze thema’s, of er zijn niet (meer) voldoende innovatie-indicatoren.

Daarnaast is gekeken naar verschillende vormen van verduurzaming, zoals grondstoffengebruik, emissies en duurzame bedrijfsvoering. Ongeveer een kwart van de deelnemers is aantoonbaar actief op dit vlak. Dit is vastgesteld op basis van meer dan 500 indicatoren, zoals verwijzingen naar de SDG’s, deelname aan impactprogramma’s en het behalen van duurzaamheids- en impactkeurmerken.

Figuur 1: Het aantal (voormalig) deelnemers aan de KVK Top 100 per Innovatiethema. In totaal valt 65% binnen de thema's van het missiegedreven innovatiebeleid.

Van startup naar scale-up: 1 op 14 groeit door

Niet alleen is het overlevingspercentage van de deelnemers van de KVK Top 100 hoog, ze groeien ook hard. Ongeveer één op de 14 deelnemers groeit door tot een scale-up. Dit zien we terug in hun noteringen op prestigieuze lijsten voor snelle groeiers. Maar liefst 6,4% van de alumni komt voor in rankings zoals de Deloitte Technology Fast 50, de Top 250 Groeibedrijven en de FD Gazellen.

Deelnemers die een subsidie of een investering ontvangen, zijn gemiddeld vaker een scale-up. Voor bedrijven met alleen een investering ligt dat percentage op 10,1% en voor bedrijven met alleen een subsidie op 7,4%.

Figuur 2: Het percentage scale-ups per Innovatiethema binnen de KVK Top 100.
*) Voor Logistiek en Sociale Impact is het aantal deelnemers te klein voor betrouwbare conclusies.

ICT-bedrijven domineren doorgroei

Van de 1.371 bedrijven zijn de Innovatiethema’s ICT en Hightech het sterkst vertegenwoordigd. Binnen de ICT is bovendien de doorstroom naar scale-up het grootst (13%). Hightechbedrijven laten een aanzienlijk lager aandeel doorgroei naar scale-up zien (6%).